Een jaar geleden stond private 5G volgens KPN op het punt om volwassen te worden. Inmiddels is die ontwikkeling duidelijk zichtbaar. Bedrijven kennen de technologie, de eerste grootschalige implementaties zijn live of bijna afgerond en de vragen die klanten stellen zijn fundamenteel veranderd. Waar organisaties zich eerst nog afvroegen wat private 5G precies was, draait het gesprek nu steeds vaker om de concrete toepassing. Paul Cobben (KPN) blikt terug op de ontwikkelingen van het afgelopen jaar en kijkt vooruit naar de volgende stap: een slimme, lokale infrastructuur waarin private 5G, edge computing en AI samenkomen.
Een jaar geleden zei je dat private 5G volwassen begint te worden. Waar staan we nu?
“De grootste verandering is dat de kennis enorm is toegenomen”, begint Paul. “Vorig jaar startte vrijwel ieder gesprek met een uitleg over de technologie. Tegenwoordig sla ik de eerste vijf of zes slides van mijn presentatie over. Klanten weten inmiddels wat private 5G is, waarom het voordelen biedt ten opzichte van wifi en welke apparaten ze willen aansluiten. De gesprekken gaan veel minder over het wat en veel meer over het hoe.” Volgens hem groeit niet alleen de kennis, maar ook de behoefte. “Zoals bij iedere nieuwe technologie heb je referentieprojecten nodig. Die beginnen er nu echt te komen.”
Welke sector loopt voorop?
Vooral in de zorg ziet Paul een duidelijke versnelling. KPN rondt momenteel de eerste implementaties af, terwijl ook internationaal het aantal projecten snel groeit. “In Nederland hebben we inmiddels meerdere ziekenhuizen waar private 5G wordt ingezet of binnenkort live gaat. Ook in het buitenland zien we veel uitrol van private 5G in ziekenhuizen. Daardoor ontstaat vertrouwen. Organisaties zien dat collega’s de stap zetten en worden zelf ook actiever. In ziekenhuizen is vaak al indoordekking aanwezig en draaien er bestaande functies op oudere technologie. De uitdaging zit dus niet alleen in het neerzetten van een nieuw netwerk, maar vooral in het zorgvuldig overzetten van bestaande functionaliteiten naar een omgeving die klaar is voor nieuwe toepassingen.”
En is private 4G dan niet goed genoeg? “Kritische spraak blijft belangrijk, maar er komen steeds meer datatoepassingen bij, zoals lokalisatie en assettracking. Dan wil je een toekomstvaste technologie kiezen die ook over een paar jaar nog voldoende ruimte biedt en uit te breiden is met nieuwe use cases.”
In welke andere sectoren zie je tractie?
“In de logistiek zitten we dicht tegen een grote implementatie aan op een haventerrein waar autonome voertuigen rijden. Dat wordt een mooie referentie.” Industrie, de markt waar Paul veel affiniteit mee heeft, komt moeizamer op gang. “De besluitvorming duurt daar vaak langer. Niet omdat de behoefte ontbreekt, maar omdat bedrijven precies willen begrijpen wat je doet, waar de grenzen liggen en hoe het aansluit op hun bestaande OT-omgeving. Dat vraagt om veel meer technische verdieping.” Toch groeit ook daar de belangstelling. “We spreken inmiddels met verschillende maakbedrijven die private 5G serieus overwegen. Zodra bedrijven zien dat je relatief eenvoudig camera’s, laptops en autonome voertuigen kunt verbinden, wordt het gesprek ineens heel concreet.”
Welke stappen hebben jullie het afgelopen jaar gezet?
“We hebben ons portfolio opgebouwd, leveranciers geselecteerd en vooral veel geïnvesteerd in de integratie. Uiteindelijk draait het niet alleen om het mobiele netwerk, maar ook om alle koppelingen met telefonie, devices, beheerplatformen en klantprocessen.” Ook het deviceportfolio is flink uitgebreid. “Ons doel is om per sector minimaal drie volledig gevalideerde toestellen beschikbaar te hebben die optimaal functioneren op private 5G én probleemloos overschakelen naar het publieke netwerk zodra gebruikers het terrein verlaten. Daarnaast bieden we 5G-routers aan die in verschillende scenario’s ingezet kunnen worden bij klanten, bijvoorbeeld voor een AGV (rijdende robot) die via deze ingebouwde router verbonden is met het private 5G netwerk. ”
Daarnaast is de samenwerking met technologiepartners verder verdiept. “Met partijen als Nokia en Druid werken we inmiddels niet alleen commercieel samen, maar ook aan innovatie. Binnen Brainport Digital Factory testen we nieuwe toepassingen al voordat ze beschikbaar komen voor klanten.” KPN kijkt ook verder vooruit. “In de Digital Factory werken we samen met een aantal andere partijen binnen Future Network Services al aan de vraag hoe je in de toekomst 6G in machines kunt inzetten. Dat duurt nog wel een jaar of vijf, maar we willen nu al graag snappen hoe dat werkt.”
Voor private 5G werkt KPN nauw samen met SPIE. Die partij voert onder meer technische analyses van klantomgevingen uit en is betrokken bij implementaties. “We trekken daarin echt samen op”, zegt Paul. “De samenwerking groeit en vormt een belangrijk onderdeel van hoe we private 5G bij klanten realiseren.”
Jullie private 5G-propositie is onderdeel van KPN Campus. Hoe staat het daarmee?
“Private 5G blijft daarin een belangrijk onderdeel, maar we kijken steeds meer naar de totale lokale infrastructuur, of zoals wij dat noemen: de bevraagbare infrastructuur. Daarmee bedoelen we een omgeving die realtime data verzamelt, verwerkt en beschikbaar maakt voor toepassingen zoals lokalisatie, edge computing en AI-agenten.”
Het uitgangspunt is volgens hem eenvoudig. “Hoe kun je een klant op locatie voorzien van alle bouwstenen die nodig zijn om realtime data veilig te verzamelen, verwerken en benutten?” Daarmee ontstaat volgens hem een fundamenteel andere manier van digitaliseren. “Traditionele ERP-systemen verwerken transacties. Wij richten ons steeds meer op realtime data die direct gebruikt kan worden om de klantomgeving slimmer te maken.”
AI speelt binnen KPN Campus een steeds grotere rol. Volgens Paul gebeurt dat op twee manieren. “Ten eerste wordt AI onderdeel van de producten zelf. Waar klanten vroeger alleen een kaart zagen met de locatie van hun assets, kan AI tegenwoordig automatisch analyses maken, KPI’s berekenen of scenario’s doorrekenen.” Daarnaast ontstaan steeds meer gespecialiseerde AI-agenten. “Wij brengen die AI naar de edge-omgeving van de klant. Daardoor blijven de gegevens binnen de eigen organisatie, terwijl specifieke processen automatisch kunnen worden geoptimaliseerd.”
Juist dat laatste levert volgens hem indrukwekkende resultaten op. “In de logistiek hebben we Proof of Value-trajecten lopen waarbij we forse procesverbeteringen verwachten. Daar kan één procent verbetering al veel geld opleveren, dus het potentieel is enorm.” Wel waarschuwt hij voor overdreven verwachtingen. “AI is geweldig, maar je moet heel gericht beginnen. Kies één concreet probleem, los dat goed op en bouw vervolgens verder.”
Welke 5G-technologie gaat KPN de komende twaalf maanden doorontwikkelen en hoe zie je de rol van Edge computing op de klantlocatie?
Paul hoeft niet lang na te denken. “Voor ons is dat 5G-LAN.” Die technologie maakt het mogelijk om ethernetcommunicatie rechtstreeks via het 5G-netwerk te laten verlopen. Daardoor kunnen industriële apparaten die op laag 2 communiceren veel eenvoudiger worden aangesloten. “Dat opent de deur naar 5G-toepassingen die tot nu toe nauwelijks mogelijk waren.” Hij noemt productielijnen als voorbeeld. “Bij uiterst nauwkeurige robots of sorteersystemen telt iedere milliseconde. Door die extra vertaalslag tussen netwerkprotocollen weg te nemen, verminder je de latency aanzienlijk.” KPN wil die technologie komend jaar volledig werkend hebben in het eigen demo- en innovatiecentrum op de Brainport Industries Campus in Eindhoven. “Wij willen klanten straks gewoon kunnen laten zien dat het werkt.”
Tegelijkertijd ontwikkelt ook lokale edge computing op de locatie van de klant zich verder. Volgens Paul gaat het daarbij niet om simpelweg een server bij een klant plaatsen. “Wij bieden nu al een volledig beheerde edge-omgeving aanbieden waarop functionaliteit beschikbaar is die relevant is voor de klant om lokaal te verwerken en gerelateerde data lokaal te houden. Denk aan gespecialiseerde AI-agenten, besturingssoftware voor machines en fleet control software van grotere aantallen AGV’s (rijdende robots). Deze Edge omgeving blijft altijd operationeel op klantlocatie, onafhankelijk en ontkoppeld van externe private- of public cloud omgevingen. ”
KPN organiseert 23 september een groot klantevent op de Brainport Industries Campus in Eindhoven waar ook live demo’s worden gegeven over private 5G, edge computing, indoorlokalisatie en lokale AI-agenten. Goed om een kijkje te komen nemen die dag als je hier meer over wilt weten.”
