AI is geen experiment meer. Toch worstelen veel organisaties nog met veel vragen: waar begin je, welke toepassingen leveren écht waarde op en hoe houd je grip op veiligheid, kosten en beheer? Met de introductie van Axians IQ bundelt Axians alle AI-expertise binnen één overkoepelend label. Niet om de bestaande gespecialiseerde business units te vervangen, maar juist om hun kennis te verbinden en klanten sneller te helpen bij de stap van experiment naar structurele toepassing.
Volgens Axians is de timing niet toevallig. Waar 2023 en 2024 vooral in het teken stonden van experimenteren met generatieve AI, verschuift de aandacht nu naar Agentic AI: autonome AI-agents die zelfstandig taken uitvoeren en verschillende processen aan elkaar koppelen. Daarmee ontstaat ook een nieuwe uitdaging. Als medewerkers straks zelf AI-agents kunnen inzetten, moeten organisaties grip houden op veiligheid, kosten, data en beheer. Precies daar wil Axians IQ structuur bieden.
“AI raakt alle lagen van het ICT-landschap”, vertelt Melle Lelieveld, Business Lead AI bij Axians IQ. “Je hebt data nodig uit applicaties en systemen, een platform waarop AI draait, je moet nadenken over integratie met werkplekken en mobiele applicaties en zorgen dat alles veilig en beheersbaar blijft. Binnen Axians hebben we al die specialistische kennis in huis, maar die zit verspreid over verschillende business units. Bovendien zetten we AI zelf ook in op veel plekken binnen onze organisatie. Met Axians IQ brengen we die intelligentie nu bij elkaar op een plek.”
Eén ingang voor een complex vraagstuk
Dat centrale karakter vormt de kracht van Axians IQ. Axians kent alleen al in Nederland tientallen gespecialiseerde business units, ieder met diepgaande kennis van specifieke technologieën en branches. Die specialisatie blijft bestaan, benadrukt Edwin Kanis, Director Marketing en Innovation binnen Axians. AI vormt namelijk geen losstaande technologie, maar een verbindende laag die overal doorheen loopt. “Onze business units kennen de processen van hun klanten vaak al jarenlang tot in detail. Een AI-team alleen kan nooit alle kennis hebben van telecom, zorg, industrie of andere sectoren. Andersom kunnen de specialisten in die branches niet voortdurend alle nieuwste AI-ontwikkelingen volgen. Juist de combinatie maakt ons sterk.”
Daarmee ontstaat ook voor klanten een duidelijke ingang. Bedrijven die met AI aan de slag willen, hoeven niet eerst zelf uit te zoeken welke technische disciplines daarbij komen kijken. Ze kunnen hun vraag neerleggen bij Axians IQ, waarna de juiste experts worden samengebracht.
Voor bestaande klanten betekent dit dat AI niet als los traject naast de bestaande samenwerking hoeft te worden opgestart. Axians IQ kan juist aanhaken op bestaande trajecten rond werkplekken, ICT-infrastructuur, data analytics, telecom en businessapplicaties. Zo wordt AI een volgende laag op de omgeving die er al staat.
Volgens Edwin is de behoefte aan ondersteuning groot. “Sommige organisaties zijn al volop aan het experimenteren met AI, terwijl anderen vooral voelen dat ze iets moeten doen, maar nog geen idee hebben waar te beginnen.”
Ieder bedrijf anders
“Het volwassenheidsniveau verschilt enorm”, vervolgt Melle. “Er zijn organisaties die zeggen: AI is belangrijk, maar waar levert het ons concreet iets op? Daarom beginnen we bij een klant vaak met een AI Discovery Workshop. Daarin hebben we het bewust niet over technologie, leveranciers of moeilijke termen. We kijken naar bedrijfsprocessen en onderzoeken samen waar AI echt waarde kan toevoegen.”
Tijdens die workshops worden medewerkers uit verschillende afdelingen samengebracht. Door voorbeelden te laten zien en samen processen te analyseren, komen vaak tientallen mogelijke toepassingen naar voren. “Vervolgens kiezen we de use cases met de grootste impact en de hoogste haalbaarheid. De belangrijkste stap is om snel iets werkends neer te zetten,” aldus Melle. “Met moderne ontwikkelmethodes zoals vibe coding kunnen we razendsnel een prototype bouwen. Zodra mensen zien wat AI daadwerkelijk voor hun dagelijkse werk kan betekenen, ontstaat volop energie om verder te gaan.”
Connecting Intelligence
AI is geen keuze meer, zoveel is duidelijk. Veel organisaties bevinden zich momenteel in een tussenfase, stelt Melle vast. Medewerkers gebruiken zelfstandig AI-tools buiten het IT-domein van een organisatie om, bijvoorbeeld om teksten te schrijven, informatie samen te vatten of analyses te maken. Dat levert innovatie op, maar brengt ook nieuwe risico’s met zich mee.
“Het doet denken aan de opkomst van shadow IT. Mensen vinden zelf handige AI-tools, maar organisaties verliezen soms het overzicht. Welke AI-tools worden gebruikt? Welke data wordt gebruikt en waar komt de data terecht? Wie beheert ze? Wat zijn de kosten?”
Volgens Edwin zit daar voor veel organisaties precies de spanning. “Aan de ene kant wil je medewerkers de ruimte geven om te experimenteren en nieuwe toepassingen te ontdekken. Aan de andere kant moet een IT-manager of directie zorgen dat de omgeving stabiel, veilig en beheersbaar blijft. Je wilt niet de rem op innovatie zetten, maar ook niet dat data, kosten en processen alle kanten op gaan.”
Die visie vat Axians samen als ‘Connecting Intelligence’: het verbinden van de intelligentie van mensen, processen, technologie en verschillende platformen. “Techniek alleen lost niets op”, stelt Edwin. “De grootste uitdaging is uiteindelijk hoe je AI op een manier integreert in de dagelijkse werkelijkheid van een organisatie.”
Agentic AI: van assistent naar collega
De grootste verschuiving die Axians momenteel ziet, is de overgang van generatieve naar Agentic AI. Waar een traditionele AI-assistent vooral reageert op een vraag, gaat een AI-agent een stap verder. Hij kan zelfstandig informatie verzamelen, systemen raadplegen, vervolgacties uitvoeren en complete onderdelen van een proces ondersteunen.
Een praktisch voorbeeld hiervan is ‘Agent Eddie’, een AI-agent die Axians heeft ontwikkeld voor servicedesks. “Een medewerker van een servicedesk besteedt veel tijd aan het verzamelen van informatie,” legt Melle uit. “Er komt een melding binnen, iemand zoekt eerdere tickets op, raadpleegt documentatie en stelt vervolgens een antwoord op. Agent Eddie neemt dat voorbereidende werk over. De AI-agent analyseert de vraag, bepaalt de urgentie en context, zoekt relevante documentatie en eerdere oplossingen op en stelt een compleet antwoord voor. De menselijke medewerker blijft daarbij altijd betrokken.”
Over mensen gesproken; Agent Eddie is vernoemd naar een servicemedewerker van Axians die met pensioen ging. Een medewerker bij wie je daarvoor altijd kon aankloppen met vragen.
“Wij geloven sterk in de ‘human-in-the-loop’”,stelt Melle dan ook. “De medewerker houdt de controle en bepaalt uiteindelijk zelf wat naar de klant gaat.”
De voordelen kunnen aanzienlijk zijn. Zoals bij CV- en warmtepomp-producent Itho Daalderop, waar een vergelijkbare AI-oplossing is ingezet om installateurs sneller te ondersteunen. De AI combineert eerdere servicetickets, productdocumentatie en actuele informatie over bijvoorbeeld een installatie. Hierdoor kan inmiddels meer dan de helft van de vragen automatisch worden voorbereid of afgehandeld. De winst zit daarbij in efficiëntie, maar meer nog in snelheid. “Een installateur staat bij een klant thuis en kan niet verder totdat hij antwoord heeft”, aldus Melle. “Dan maakt het een enorm verschil of iemand minuten moet wachten of realtime de juiste informatie krijgt.”
AI met maatschappelijke impact
AI gaat echter niet alleen over efficiëntere bedrijfsprocessen. Een van de meest aansprekende voorbeelden binnen Axians laat zien hoe technologie ook kan bijdragen aan toegankelijkheid. Samen met het Nationale Opera & Ballet ontwikkelde Axians een oplossing voor blinde en slechtziende bezoekers van voorstellingen. Bij klassieke balletvoorstellingen wordt een script met beschrijvingen van wat er op het podium gebeurt automatisch omgezet naar gesproken tekst. De AI past daarbij niet alleen de stem en toon aan op de sfeer van de voorstelling, maar houdt ook rekening met het perspectief van de luisteraar.
Edwin: “Iemand die altijd slechtziend is geweest, heeft geen gevoel bij een beschrijving van een rode jurk. Iemand die later in het leven slechtziend is geworden, kan zich daar juist wel een voorstelling van maken. De AI past de beschrijving daarop aan.”
Een extra uitdaging is dat de voorstelling live wordt uitgevoerd. Het tempo wordt bepaald door het orkest en de dansers. De AI gebruikt daarom de muziek als leidraad om de beschrijvingen precies op het juiste moment af te spelen. “Voorheen was zo’n voorziening misschien een paar keer per jaar beschikbaar. Straks kunnen bezoekers bij iedere voorstelling gebruikmaken van deze ondersteuning. Dat is een heel mooi voorbeeld van wat AI mogelijk maakt.”
AI-fundament voor iedereen
Waar AI vandaag nog vooral ondersteunt, zullen AI-agents steeds vaker zelfstandig taken uitvoeren. Dat betekent niet dat organisaties mensen volledig kunnen vervangen, benadrukt Edwin. De grootste uitdaging ligt juist in de samenwerking tussen mens en technologie.
Volgens Melle zit de echte winst dan ook niet altijd in het automatiseren van bestaande stappen. Soms blijkt tijdens een workshop dat een proces door AI fundamenteel anders kan worden ingericht. Bepaalde handelingen verdwijnen, informatie komt eerder beschikbaar of een medewerker hoeft alleen nog een besluit te nemen in plaats van het hele voorwerk te doen. Dat maakt AI minder een technisch project en meer een verandering in de manier waarop organisaties werken.
Daarnaast worden onderwerpen als security, governance en digitale autonomie steeds belangrijker. Niet iedere organisatie zal dezelfde keuzes maken als het gaat om cloudplatformen, eigen AI-infrastructuur of de mate van controle over data. Volgens Axians begint alles met een goed fundament.
Blik vooruit
“Als je je data, beveiliging en beheer niet op orde hebt, kun je niet versnellen met AI”, zegt Melle. “Juist die basis maakt innovatie mogelijk.”
Voor Axians IQ ligt daar de komende jaren de belangrijkste opdracht. Het label wil uitgroeien tot een plek waar klanten niet alleen advies krijgen, maar ook concrete AI-oplossingen kunnen vinden en inzetten. Een belangrijk onderdeel daarvan wordt straks de IQ Store, waarin kant-en-klare AI-agents, inspirerende praktijkcases en trainingen rondom AI-adoptie beschikbaar komen.
Daarbij kan Axians ook terugvallen op de internationale kennis binnen moederorganisatie VINCI energies. Binnen de groep loopt al enkele jaren een breed innovatieprogramma rond AI en digitale transformatie. Voor Axians IQ betekent dit dat Nederlandse klantvragen kunnen worden verrijkt met internationale expertise, praktijkervaring en use cases uit andere sectoren.
“Ons doel is dat klanten uiteindelijk zelf steeds makkelijker AI-oplossingen kunnen ontwikkelen en gebruiken”, besluit Melle. “Maar wel binnen de juiste vangrails op het gebied van veiligheid, monitoring en beheersbaarheid. De toekomst draait niet alleen om AI. Het draait om het slim verbinden van menselijke en kunstmatige intelligentie. En dat is waar Axians IQ voor staat.”
